โจทย์ ปรนัย
อาการชาที่แขนซ้ายเฉียบพลันสามารถเป็นอาการของโรคใด

สาเหตุส่วนใหญ่ที่ทำให้เกิดโรคหลอดเลือดสมอง พบได้ประมาณ 80% หลอดเลือดสมองอุดตันเกิดได้จากลิ่มเลือดที่เกิดขึ้นในบริเวณอื่นไหลไปตามกระแสเลือดจนไปอุดตันที่หลอดเลือดสมอง หรืออาจเกิดจากมีลิ่มเลือดก่อตัวในหลอดเลือดสมอง และขยายขนาดใหญ่ขึ้นจนอุดตันหลอดเลือดสมอง

หากอาการชาเป็นครึ่งซีกของร่างกาย เช่น ชาหน้าด้านซ้ายและแขนซ้าย หรือชาแขนขวาและขาขวาต้องหาสาเหตุผิดปกติจากในสมองก่อนเลยค่ะ ซึ่งหากอาการชาครึ่งซีกนี้เกิดขึ้นเฉียบพลัน ก็มักจะมีสาเหตุจากเส้นเลือดสมองตีบหรือแตก แต่หากอาการชาครึ่งซีกเกิดขึ้นช้า ๆ ค่อย ๆ ชาแบบใช้เวลานาน ก็มักเกิดจากสาเหตุอื่นๆ เช่น สมองอักเสบ

โจทย์ ปรนัย
มีเลือดปนในอุจจาระ อาเจียน โดยอาจมีอาเจียนเป็นเลือดได้ อยากทราบว่าผู้ป่วยมีภาวะใด เพราะเหตุใด

ภาวะเลือดออกในทางเดินอาหารส่วนบน คือ ภาวะที่มีเลือดออกในทางเดินอาหาร เป็นภาวะที่เกิดจากความผิดปกติของระบบทางเดินอาหารส่วนบน อย่างหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร และลำไส้เล็กส่วนต้น ที่ทำให้อาเจียนปนเลือดออกมา ผู้ที่มีเลือดออกในทางเดินอาหารส่วนบนอาจมีอาการเพียงเล็กน้อยไปจนถึงระดับที่รุนแรง หากมีปริมาณเลือดออกน้อยก็อาจไม่พบความผิดปกติในระยะเริ่มแรก และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตหากปล่อยไว้โดยไม่ได้รับการรักษา

สาเหตุของภาวะเลือดออกในทางเดินอาหารส่วนบน โดยทั่วไปแล้วอวัยวะในระบบทางเดินอาหาร แบ่งเป็น 2 ส่วนคือ ทางเดินอาหารส่วนบน (Upper GI tract) ประกอบไปด้วย หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร และลําไส้เล็กตอนบน ในขณะที่ทางเดินอาหารส่วนล่าง (Lower GI tract) ประกอบไปด้วย ลําไส้เล็กตอนล่าง ลําไส้ใหญ่ลงมาจนถึงทวารหนัก ซึ่งอวัยวะทั้งหมดของทั้ง 2 ส่วนนี้ สามารถเกิดภาวะเลือดออกได้เสมอ ทั้งจากปัจจัยด้านความเครียด การรับประทานอาหาร รวมถึงการขับถ่าย แผลในกระเพาะอาหาร เป็นสาเหตุหลักของ UGIB โดยแผลที่เกิดขึ้นบริเวณเยื่อบุกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้นมักมีสาเหตุมาจากเชื้อแบคทีเรียเอชไพโลไร (H. Pylori) กรดในกระเพาะอาหาร รวมไปถึงการรับประทานยาแก้ปวดที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) และยาต้านเกร็ดเลือด เช่น แอสไพริน ส่วนปัจจัยอื่นๆ เช่น การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ ความเครียด เป็นต้น แผลในลำไส้เล็กส่วนต้น เกิดจากการหลั่งกรดออกมาในกระเพาะอาหารมากเกิน ซึ่งจะไประคายเคืองต่อเยื่อบุผิวของลำไส้เล็กส่วนต้น ทำให้เกิดเป็นแผลขึ้นมา

โจทย์ ปรนัย
อาการเคี้ยวอาหาร กลืนอาหารลำบาก อยากทราบว่าผู้ป่วยคนนี้เป็นโรคอะไร เพราะเหตุใด

การกลืนลำบาก พบได้ตามความเสื่อมของร่างกายเมื่อสูงอายุขึ้น และพบมากในผู้ที่เป็นโรคเกี่ยวกับสมองและระบบประสาท โดยพบว่า ผู้ที่เป็นโรคอัลไซเมอร์ มีภาวะกลืนลำบากมากที่สุดถึง84% รองลงมาคือ โรคพาร์กินสัน 50-82% และ โรคหลอดเลือดสมองตีบหรือแตก 65% การกลืนลำบากยังพบได้ในโรคอื่นๆที่เกี่ยวกับสมองและระบบประสาท เช่น การบาดเจ็บที่กระดูกสันหลัง กรดไหลย้อนเรื้อรัง การอักเสบหรือติดเชื้อที่หลอดอาหาร มะเร็งคอ/หลอดอาหาร โรคที่ทำให้ผิวของหลอดอาหารแข็งกระด้าง นอกจากนี้ การเจ็บป่วยเช่นมะเร็ง หรือ ยาประเภทที่ทำให้การผลิตน้ำลายลดลง ส่งผลให้ภาวะกลืนลำบากแย่ลง

• การกลืนลำบาก มักจะเริ่มจากการกลืนน้ำไม่ได้ก่อน แล้วค่อยไล่เป็นอาหารเหลว อาหารนิ่ม และของแข็งตามลำดับ • มีการสำลัก ไอ บ่อยๆเมื่อกลืน อาจมีอาหารหรือน้ำบางส่วนสำลักย้อนออกทางปากหรือจมูกหลังกลืน • รู้สึกว่ามีอาหารหรือของเหลวติดในคอหรือในช่องอก • เจ็บคอขณะกลืน • เจ็บหรืออึดอัดในอกเมื่อกลืนหรือมีอาการแบบกรดไหลย้อน

โจทย์ ปรนัย
จงอ่านข่าวต่อไปนี้แล้วตอบคำถาม ขาหนีบบวม สัมผัสแล้วพบก้อนใต้ผิวหนังแต่ไม่ก่อให้เกิดอาการปวดแต่อย่างใด • มีไข้ • น้ำหนักตัวลด • เหงื่อออกตอนกลางคืน • มีก้อนตามร่างกาย ป่วยเป็นโรคอะไร เพราะอะไร

จะพบก้อนที่บริเวณต่างๆ ของร่างกาย เช่น คอ รักแร้ ขาหนีบ โดยก้อนเหล่านั้นจะไม่มีอาการเจ็บ ต่างจากการติดเชื้อที่จะมีอาการเจ็บที่ก้อนเนื้อ มีไข้ หนาวสั่น มีเหงื่อออกมากในกลางคืน เบื่ออาหาร น้ำหนักลดเร็ว อ่อนเพลียโดยไม่ทราบสาเหตุ ไอเรื้อรัง หายใจไม่สะดวก ต่อมทอนซิลโต ปวดศีรษะ ซึ่งอาการนี้มักพบบริเวณต่อมน้ำเหลืองในระบบประสาท แต่บางครั้งการคลำเจอก้อนก็อาจไม่ใช่ก้อนมะเร็งเสมอไป เพราะอาจเป็นเรื่องของการอักเสบจากการติดเชื้อ หรืออาจเป็นตัวโรคอื่นๆ ที่ไม่ใช่มะเร็ง โดยมะเร็งต่อมน้ำเหลืองสามารถรักษาให้หายเด็ดขาดได้ ถ้าไม่ได้อยู่ในระยะแพร่กระจาย จึงควรสังเกตตัวเองอยู่เสมอ หากคลำเจอก้อนเวลาอาบน้ำก็ควรรีบไปพบแพทย์ เพื่อการรักษาได้อย่างทันท่วงที

สำหรับระยะของมะเร็งต่อมน้ำเหลืองแบ่งออกเป็น 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 พบมะเร็งต่อมน้ำเหลืองเพียงตำแหน่งเดียว เช่น บริเวณลำคอด้านซ้าย หรือบริเวณรักแร้ด้านขวา บริเวณใดบริเวณหนึ่ง ระยะที่ 2 พบมะเร็งต่อมน้ำเหลืองตั้งแต่สองตำแหน่งขึ้นไป แต่จะต้องอยู่ด้านเดียวกันของกระบังลม เช่น บริเวณคอด้านซ้าย และคอด้านขวา หรือคอซ้ายกับรักแร้ซ้าย ระยะที่ 3 พบมะเร็งต่อมน้ำเหลืองทั้งส่วนบนและส่วนล่างของกระบังลม เช่น มีต่อมน้ำเหลืองโตที่รักแร้ร่วมกับที่ขาหนีบ ระยะที่ 4 โรคจะกระจายออกนอกระบบน้ำเหลือง เช่น เกิดที่ไขกระดูก หรือเนื้อเยื่ออวัยวะอื่น เช่น ตับ ปอด สมอง กระดูก

โจทย์ ปรนัย
จงอ่านข้อความต่อไปนี้แล้วตอบคำถาม A 47-year-old woman presents to her oncologist with the complaint of solid mass on ovarian mass. During her workup, an ultrasound of her breast shows a 6-cm right ovarian mass. อยากทราบต้องตรวจหาอะไรเพิ่มเติมจากเคสนี้

อาการและอาการแสดงของมะเร็งเต้านม คลำพบก้อนในเต้านม มีของเหลวออกจากบริเวณหัวนม โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเป็นเลือดจะเพิ่มโอกาสการเป็นมะเร็ง มีความผิดปกติของผิวหนังบริเวณเต้านม โดยผิวหนังมีลักษณะคล้ายผิวส้ม หรือมีรอยบุ๋มที่ผิวหนัง หรือเต้านมผิดรูปร่างไปจากเดิม ความผิดปกติของหัวนม เช่น เป็นแผลที่หัวนม เจ็บเต้านม (ก้อนมะเร็งส่วนใหญ่มักไม่เจ็บ เว้นแต่ก้อนมีขนาดโตมาก เกิดเนื้อตาย มีการอักเสบติดเชื้อ ดังนั้น การที่ไม่มีอาการเจ็บบริเวณเต้านม ไม่ได้แปลว่าไม่เป็นมะเร็งเต้านม) มะเร็งเต้านมในระยะเริ่มต้น จะไม่มีอาการผิดปกติใด ๆ แต่สามารถตรวจพบได้จากการทำแมมโมแกรม (Mammography) หรืออัลตราซาวด์(Ultrasound)

โรคมะเร็งเต้านม เป็นมะเร็งที่พบได้บ่อยเป็นอันดับ 1 ของผู้หญิงทั่วโลกและในปัจจุบันผู้หญิงไทยป่วยเป็นมะเร็งเต้านมสูงเป็นอันดับ 1 มากกว่ามะเร็งปากมดลูกโดยพบประมาณ 30 ราย ต่อประชากร 100,000 ราย โดยสถิติของประเทศไทยพบมะเร็งเต้านม (22.8%) ตามมาด้วยมะเร็งลำไส้ (10.7%) และมะเร็งปากมดลูก (9.4%) (ข้อมูลจาก Global Cancer Statistics ปี 2020) ซึ่งกล่าวได้ว่ามะเร็งเต้านมเป็นเรื่องใกล้ตัวผู้หญิงมากๆ ดังนั้นเราจึงควรมาทำความรู้จักกับสาเหตุและอาการรวมถึงการรักษาของโรคนี้ให้มากขึ้น การวินิจฉัยมะเร็งเต้านม เบื้องต้นสามารถตรวจเต้านมด้วยตัวเองได้ ด้วยการคลำเต้านมทุกเดือนตั้งแต่อายุ 20 ปีขึ้นไป ช่วงเวลาที่เหมาะสมคือ หลังหมดประจำเดือน 2-3 วัน เนื่องจากจะคัดเต้านมน้อย และเมื่อมาพบแพทย์ แพทย์จะทำการซักประวัติและตรวจร่างกาย ร่วมกับการส่งตรวจทางรังสีวิทยา ได้แก่ การตรวจเอกซเรย์ด้วยเครื่องแมมโมแกรม (Mammogram) เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการคัดกรองโรคมะเร็งเต้านม ทำในผู้ป่วยที่อายุมากกว่า 35 ปี โดยสามารถตรวจพบมะเร็งเต้านมได้ตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม การตรวจด้วยเครื่องอัลตราซาวด์ (Ultrasound) ทำในผู้ป่วยที่อายุน้อยกว่า 35 ปี เมื่อพบก้อนเนื้อหรือจุดผิดปกติ แพทย์ก็จะทำการเจาะชิ้นเนื้อ (Biopsy) ถ้าผลเป็นมะเร็งเต้านมก็จะทำการผ่าตัดรักษาต่อไป

โจทย์ ปรนัย
จากการอ่านบทความเรื่อง Effect Modification between Genes and Environment and Parkinson's Disease Riskอยากทราบว่า gene ใดมีผลกับ Cystic Fibrosis

โรคซิสติกไฟโบรซิส โรคซิสติกไฟโบรซิสเป็นความผิดปกติทางพันธุกรรมที่มีผลต่อเซลล์ที่ผลิตของสารคัดหลั่ง ได้แก่ น้ำมูก เหงื่อ และน้ำย่อย ของเหลวที่ได้รับผลกระทบเหล่านี้เกิดการเหนียวและข้น ก่อให้เกิดการอุดตันของสารคัดหลั่งในท่อต่าง ๆ ส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อหลายระบบของร่างกายรวมทั้งปอดระบบย่อยอาหาร และอวัยวะอื่น ๆ

อาการของโรคซิสติกไฟโบรซิส สัญญาณและอาการของโรคซิสติกไฟโบรซิสแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค สัญญาณและอาการอาจเกิดขึ้นในช่วงอายุใดก็ได้ อย่างไรก็ตามผู้ที่เป็นโรคซิสติกไฟโบรซิสที่ไม่ได้รับการวินิจฉัยอาจเกิดอาการผิดปกติเช่น ตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง และปอดบวมเรื้อรัง สัญญาณและอาการของโรคซิสติกไฟโบรซิสแตกต่างกันไปในบริเวณที่ได้รับผลกระทบ ได้แก่ ระบบหายใจ ผู้ที่เป็นโรคซิสติกไฟโบรซิสที่เกิดการอุดตันของเมือกในท่อระบบหายใจอาจพบอาการดังต่อไปนี้ ไอเรื้อรัง และมีเสมหะ หายใจไม่ออก อดทนต่อความเหนื่อยระหว่างการออกกำลังกาบยได้น้อย การติดเชื้อในปอดกำเริบ อาการคัดจมูกหรือจมูกอักเสบ ไซนัสอักเสบเรื้อรัง

โจทย์ ปรนัย
จากการอ่านบทความเรื่อง Plastic wastes in the time of COVID-19: Their environmental hazards and implications for sustainable energy resilience and circular bio-economies What analysis is used The potential of plastic waste as feedstock in biorefinery with respect to the circular economy along with the issues covering environmental footprint, human health, and SDGs?

ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา 2019 หรือโควิด-19 ที่รัฐบาลมีมาตรการจำกัดการเดินทาง ให้ประชาชนอยู่แต่ในบ้าน ปิดร้านค้าและบริการทุกอย่าง ยกเว้นที่จำเป็น เช่น ซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านอาหาร ร้านยา เป็นต้น และสนับสนุนการทำงานจากบ้าน หรือ Work From Home ทำให้คนส่วนใหญ่หันมาสั่งซื้ออาหารการกินสารพัดเมนูผ่านแพลตฟอร์มขายสินค้าออนไลน์เพิ่มขึ้น อาทิ LINE MAN , GRAP FOOD , GET FOOD , FOOD PANDA ถือเป็นผลพลอยได้ให้ธุรกิจฟู้ดเดลิเวอรี่มีการเติบโตมากขึ้นเป็นเท่าตัว สวนทางภาพรวมเศรษฐกิจประเทศ แต่ปัญหาที่ตามมาพร้อมบริการส่งอาหารถึงบ้าน นั่นคือ ขยะพลาสติกมีปริมาณเพิ่มขึ้น ทั้งกล่องพลาสติกใส่อาหารสำเร็จรูป ช้อนส้อมพลาสติก แก้วพลาสติก หลอดดูดที่ใช้เครื่องดื่ม และถุงพลาสติกใส่อาหาร รวมถึงขยะทางการแพทย์หรือขยะติดเชื้อ ซึ่งเป็นขยะอันตราย

นอกจากนี้ พบว่า ปริมาณขยะเศษอาหารหรือขยะเปียดถูกทิ้งปะปนมากับขยะทั่วไปมีปริมาณเพิ่มขึ้น ไม่เพียงแต่เศษอาหารเดลิเวอรี่ ยังมีการปรุงอาหารที่บ้านด้วย และที่เป็นปัญหามาก คือ ขยะกลุ่มหน้ากากอนามัย หน้ากาก N95 ถุงมือทางการแพทย์ ถือเป็นขยะติดเชื้อ เดิมขยะอันตรายเกิดในโรงพยาบาล ปกติขยะกลุ่มนี้โรงพยาบาลส่งไปทำลายที่เตาเผาอุณหภูมิสูงที่มีมาตรฐาน แต่ในช่วง 2-3 เดือนมานี้ ประชาชนใช้หน้ากากทุกวัน ทิ้งทุกวัน ถือเป็นขยะติดเชื้อเช่นกัน อุตสาหกรรมพลาสติกของยุโรปกำลังเผชิญกับความท้าทายในหลายๆ ด้าน ในตลาดบรรจุภัณฑ์ที่ใหญ่ที่สุดนั้น ความสำเร็จได้กลืนกินตัวเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฐานะวัสดุในอุดมคติสำหรับการใช้งานแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งและผู้คนต่างก็กำลังเคลื่อนไหวเพื่อหยุดยั้งสิ่งนี้ ในส่วนของอาคารและการก่อสร้าง โครงการที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างพื้นฐานบางโครงการอาจหยุดชะงักเนื่องจากรัฐบาลเปลี่ยนเงินทุนบางส่วนจากโครงการโครงสร้างพื้นฐานไปเป็นการป้องกันแทน และแม้ว่าภาคธุรกิจจะได้รับการสนับสนุนเนื่องจากผู้บริโภคได้รับความช่วยเหลือในการปรับปรุงประสิทธิภาพการใช้พลังงานในบ้าน ส่วนในภาคยานยนต์ ซัพพลายเออร์ส่วนประกอบรถยนต์กำลังประสบปัญหาเนื่องจากผู้ผลิตรถยนต์ได้ลดกำลังการผลิตลง ไม่ได้เป็นไปเพราะความต้องการที่ลดลง แต่เพราะพวกเขาไม่สามารถหาชิปที่จำเป็นสำหรับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ได้!

โจทย์ ปรนัย
จากบทความ Fruit, vegetable, and fruit juice consumption and risk of gestational diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis The following criteria were used to determine which studies to include in the meta-analysis except?

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสํารวจแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัย ที่มีอิทธิพลต่อระ ดับน้ําตาลของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะเบาหวาน กลุ่มตัวอย่าง คือ หญิง ตั้งครรภ์เดี่ยวอายุครรภ์ 20 สัปดาห์ขึ้นไป ที่มารับบริการฝากครรภ์ที่โรงพยาบาลมหาสารคาม ระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2564 ถึง 31 ธันวาคม 2564 จํานวน 100 ราย คัดเลือกกลุ่มตัวอย่าง โดยวิธีการสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลในระบบเวชระ เบียน เครื่องมือ ประกอบด้วย 1) แบบบันทึกข้อมูล ได้แก่ อายุ จํานวนครั้งของการตั้งครรภ์ ดัชนีมวลกายก่อน ตั้งครรภ์ น้ําหนักที่เพิ่มขณะตั้งครรภ์ ประวัติบุคคลในครอบครัวเป็นเบาหวาน ระดับน้ําตาลใน ปัสสาวะ 2)แบบบัน ทึกระดับน้ําตาลในเลือด วิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่และร้อย ละ วิเคราะห์ปัจจัยทํานายโดยใช้สถิติทด สอบความถดถอยโลจิสติก ผลการวิจัย พบว่า อายุ และดัชนีมวลกาย มีความสัมพันธ์ต่อระดับน้ําตาลในเลือดของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะเบาหวาน อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 หญิงตั้งครรภ์ที่มีอายุน้อยกว่า 30 ปี (OR adj = 2.71 , 95% ,CI = 1.19-6.17 ) และมีดัชนีมวลกายก่อนตั้งครรภ์ต่ํากว่า 30 กก./ม2 มีโอกาสควบคุม ระดับน้ําตาลได้ดี (OR adj = 0.54 , 95%, CI = 0.29-0.99 ) ผลที่ได้จากการศึกษาพยาบาลและ เจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติ งานในคลินิกฝากครรภ์สามารถนําไปวางแผนการคัดกรองภาวะเบาหวาน โดยเฉพาะในหญิงตั้งครรภ์ที่มีอายุมาก กว่า 30 ปี และนําไปวางแผนในการให้คําแนะนําเรื่อง การควบคุมน้ําหนักและการรับประทานอาหารให้เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานในหญิงตั้งครรภ์

ในปัจจุบันมีการคาดการณ์ถึงความชุกโรค เบาหวานของทั่วโลกว่ามีประมาณร้อยละ 6.4 โดยมี ปัจจัยที่สําคัญคือการบริโภคอาหาร สําหรับบทบาทของ คาร์โบไฮเดรต และอาหารประเภทเส้นใยในรูปแบบของ ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งการบรโิ ภคผกั และผลไมก้ บั อบุ ตั กิ ารณ์ ของโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ยังมีการกล่าวถึงไม่มาก นัก จากการสํารวจอาหารและโภชนาการแห่งชาติของ สหราชอาณาจกั รในปี ค.ศ.2002 พบวา่ ปรมิ าณการบรโิ ภค ผักและผลไม้ที่แนะนําต่อวันคือห้าส่วน โดยพบว่าร้อยละ 86 ของเพศชายและหญิงมีการบริโภคผักและผลไม้ นอ้ ยกวา่ ปรมิ าณทแ่ี นะนําและรอ้ ยละ 62 ทบ่ี รโิ ภคนอ้ ยกวา่ สามสว่ นของปรมิ าณทต่ี อ้ งไดร้ ับตอ่ วนั อาจคาดไดว้ า่ การ บริโภคของผักและผลไม้ท่ีไม่เพียงพอส่งผลต่อการเสียชีวิต ถงึ 2.6 ลา้ นทว่ั โลก ในปี ค.ศ.2007 มีการทบทวนบทความและทํา การวเิ คราะหใ์ นรปู แบบ Meta analysis พบวา่ การบรโิ ภค ผักและผลไม้มากกว่า 3 หน่วยบริโภคต่อวันไม่ได้มีความ สัมพันธ์กับการลดความเสี่ยงของโรคเบาหวานชนิดที่ 2 แต่ข้อสรุปนี้ถูกจํากัดด้วยภาษาและการสืบค้นแหล่งฐาน ขอ้ มลู อเิ ลก็ ทรอนกิ สท์ ม่ี ไี มม่ ากนกั การศกึ ษานไ้ี ดร้ วบรวม ข้อมูลที่ได้รับการตีพิมพ์ในปัจจุบันซึ่งนําไปสู่การค้นหา ความสมั พนั ธเ์ พม่ิ เตมิ ตอ่ ไป ผู้วิจัยได้ดําเนินการสืบค้นโดยใช้คู่มือการสืบค้น จาก Cochrane และคําแนะนําในการทบทวนบทความ อย่างเป็นระบบจาก The Centre for Reviews and Dissemination วธิ กี ารสบื คน้ ไดร้ วมหวั เรอ่ื งทางการแพทย์ และไม่ใช่หัวเรื่องทางการแพทย์ และสืบค้นในฐานข้อมูล Ovid MEDLINE (R) ปี ค.ศ.1950-กุมภาพันธ์ ค.ศ.2009 ฐานข้อมูล Embase ปี ค.ศ.1980 - มีนาคม ค.ศ.2009 The Cumulative Index to Nursing and Allied Health Literature (CINAHL) ปี ค.ศ.1981-มีนาคม ค.ศ.2009 และ The British Nursing Index (BNI) ปี ค.ศ.1985 - มีนาคม ค.ศ.2009 ผ่านสืบค้นด้วย NLH เวอร์ชั่น 2.0 และ Cochrane Library (CDSR, CENTRAL, DARE) ตง้ั แตฉ่ บบั แรกถงึ ฉบบั ท่ี 1 ปี ค.ศ.2009 การศกึ ษาในรปู แบบProspectivecohortstudies ซึ่งได้รวมถึงการวัดปริมาณการบริโภคผัก ผลไม้ และการ เกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โดยหนึ่งในผู้ทบทวนบทความ ทําการสืบค้นและทบทวนผลการศึกษา เมื่อมีความไม่ ชัดเจนเกิดขึ้นจะมีการประเมินเนื้อหาจากความคิดเห็น อย่างอิสระของผู้ทบทวนบทความสองคน และผลสรุป จะได้จากการอภิปรายร่วมกัน ไม่มีเอกสารที่พบในภาษา อน่ื นอกเหนอื จากภาษาองั กฤษ การวจิ ยั นไ้ี ดว้ ดั คา่ Hazard ratios และ Relative risks ในรูปของค่าลอการิทึมและ คํานวณค่า Standard errors พร้อมกับค่าความเชื่อมั่น ร้อยละ 95 ระดับนัยสําคัญทางสถิติพิจารณาค่า p-value น้อยกว่า 0.05 ข้อมูลถูกวิเคราะห์ด้วยโปรแกรมสําเร็จ รปู ทางสถติ ิ STATA เวอรช์ น่ั 10 ผลการศกึ ษาจากบทความทง้ั สน้ิ 3,446 บทความ ภายหลังถูกประเมินชื่อเรื่อง บทคัดย่อและเนื้อหาทั้งหมด ในบทความที่อาจเกี่ยวข้อง และการคัดบทความที่ซ้ํากัน บทความที่ไม่ตรงตามเกณฑ์ที่กําหนด เหลือบทความ จํานวน 6 ฉบับเพื่อเข้าสู่การวิเคราะห์ 2 บทความที่มี ข้อมูลทั้งการบริโภคผัก ผลไม้ ผักและผลไม้ ผักใบเขียว และเพียงบทความเดียวที่มีข้อมูลเฉพาะการบริโภคผัก และผลไม้เท่านั้น จากการวิเคราะห์แสดงถึงการบริโภค ผักใบเขียวในปริมาณที่มากขึ้นนั้นมีประโยชน์มากขึ้น

โจทย์ ปรนัย
จากบทความในหัวข้อ Climate change อยากทราบว่าจาก Figure 1. Research ในปีใดมีมากที่สุด

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่ใช่เรื่องใหม่และไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป เราคุ้นเคยกันดีกับคำว่า “ภาวะโลกร้อน” หรือ “ปรากฏการณ์ก๊าซเรือนกระจก” ในระยะเวลาที่ผ่านมาเรารับรู้ได้ว่าบางอย่างในระบบภูมิอากาศของโลกนั้นมีความผิดปกติไปจากเดิม ยกตัวอย่างเช่น เหตุการณ์หิมะตกในทะเลทรายซาฮารา อุณหภูมิในฤดูร้อนของเมืองซิดนีย์ประเทศออสเตรเลียสูงถึง 47 องศาเซลเซียส การเกิดพายุในแถบประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีความถี่และรุนแรงมากขึ้น เหตุการณ์ “สภาพอากาศแปรปรวน” เหล่านี้ไม่ใช่เรื่องที่ไม่เคยเกิดขึ้นแต่เป็นเรื่องที่ไม่ได้เกิดเป็นปกติ หลังจากนี้เราจะเจอเหตุการณ์ความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศบ่อยขึ้นอันเนื่องมาจากการทวีความรุนแรงของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศนั่นเอง

สาเหตุของปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภาวะโลกร้อนนั้นเกิดขึ้นจาก “ก๊าซเรือนกระจกที่มากเกินไปในชั้นบรรยากาศ” โดยหากมองย้อนกลับไปตั้งแต่ยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม (ช่วงปี พ.ศ. 2293) การทำกิจกรรมของมนุษย์เริ่มมีการนำสิ่งประดิษฐ์ เครื่องจักรกล มาใช้ในกระบวนการผลิตและการดำเนินชีวิตประจำวันมากขึ้น โดยมีการพึ่งพาเชื้อเพลิง ไม่ว่าจะเป็น ถ่านหิน น้ำมันเตา น้ำมันปิโตรเลียม เพื่อใช้ผลิตพลังงานสำหรับภาคอุตสาหกรรม ภาคเกษตรกรรม และการผลิตไฟฟ้าสำหรับใช้ในครัวเรือน อีกทั้งการเพิ่มขึ้นของประชากรอย่างต่อเนื่องนั้น ส่งผลให้ต้องมีการผลิตอาหาร การเลี้ยงสัตว์เพิ่มขึ้นเพื่อให้เพียงพอต่อความต้องการของประประชากรที่เพิ่มขึ้น รวมถึงการตัดไม้ทำลายป่าเพื่อสร้างแหล่งที่อยู่อาศัยและการขยายตัวของเมือง กิจกรรมที่เพิ่มขึ้นเหล่านี้ล้วนปล่อยก๊าซเรือนกระจกสู่ชั้นบรรยากาศทั้งสิ้น ส่งผลให้โลกของเราร้อนขึ้นอย่างรวดเร็วที่สุดในรอบ 1,000 ปี ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ [1]

โจทย์ ปรนัย
จากบทความในหัวข้อ Risk factors from environment อยากทราบว่า Epidemiological triad modified to structure possible disease determinants relevant for ASF occurrence มีอะไรบ้าง

โรคอหิวาต์แอฟริกาในสุกรเป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่ติดต่อร้ายแรงในสัตว์ตระกูลสุกรซึ่งมีหมูป่าเป็น แหล่งรังโรคและมีเห็บอ่อนเป็นพาหะนำโรค ถึงแม้ว่าโรคนี้จะไม่ใช่โรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน แต่ก็ถือว่า เป็นโรคที่สามารถส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมการเลี้ยงสุกรสูง เนื่องจากหากมีการระบาด ของโรคนี้ในประเทศแล้วจะกำจัดโรคได้ยาก ... โรคอหิวาต์แอฟริกันในสุกรถือเป็นโรคระบาดที่ทุกคนให้ความสำคัญในปัจจุบันเป็นอย่างมาก แม้จะไม่เป็นโรคสัตว์สู่คน แต่จัดเป็นโรคระบาดรุนแรงที่อยู่ในลำดับขององค์การโรคระบาดสัตว์ระหว่างประเทศที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจและสังคมอย่างมาก เนื่องจากมีอัตราการป่วยและตายสูงเกือบ 100% รวมถึงยังไม่มีวัคซีนในการควบคุมป้องกันโรคและยารักษาโรคที่จำเพาะ โดยรายงานพบโรคครั้งแรกในแถบแอฟริกาตะวันออก และถือเป็นโรคประจำถิ่นในแถบภูมิภาคแอฟริกา การระบาดเริ่มค้นพบเพิ่มมากขึ้นในประเทศเพื่อนบ้านที่มีพรมแดนติดกัน ได้แก่ พม่า เวียดนามและกัมพูชา จนกระทั้งมีการระบาดครั้งใหญ่ในปัจจุบันในช่วงมิถุนายน-กันยายน 2564 เริ่มระบาด ที่จังหวัดสระแก้ว โดยโรคอหิวาต์แอฟริกันในสุกรเป็นโรคที่ควบคุมยากจากการแพร่กระจายที่ของเชื้อได้อย่างรวดเร็ว เชื้อมีความทนทานต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นการป้องกันการแพร่ระบาดของโรค การจะทำให้ประเทศปลอดโรคอหิวาต์แอฟริกันในสุกรจึงต้องมีมาตรการการเฝ้าระวังโรคและการรักษาความปลอดภัยทางชีวภาพอย่างเข้มงวด โดยเฉพาะการจำกัดการเคลื่อนย้ายสัตว์ และการคัดทิ้งสัตว์ที่ได้รับผลกระทบ อย่างไรก็ตามการเพิ่มศักยภาพในการควบคุม และป้องกันโรคอหิวาต์แอฟริกันในสุกรต้องอาศัยความร่วมมือจากหน่วยงานต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเกษตรกร หน่วยงานภาครัฐและเอกชน ในการเตรียมความพร้อมในกรณีที่มีการระบาดของโรคเกิดขึ้น เพิ่มความปลอดภัยทางด้านอาหารที่ได้มาจากสัตว์ เพื่อให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีและความยั่งยืนทางเศรษฐกิจของอุตสาหกรรมการเลี้ยงหมู

โรคอหิวาต์แอฟริกาหมู (African Swine Fever) เป็นโรคไวรัสที่ระบาดในหมู และเริ่มมีการแพร่ระบาดกระจายไปในวงกว้าง ในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา พบว่ามีการระบาดในหลายทวีป ทั้งยุโรป เอเชีย รวมถึงในประเทศไทย เกิดความสูญเสียแก่เกษตรกร ผู้เลี้ยงสุกรเป็นวงกว้าง โรคอหิวาต์แอฟริกาหมู เป็นโรคติดเชื้อรุนแรงของหมู เกิดจากเชื้อไวรัส กลุ่ม Asfivirus เป็น DNA virus ที่มีความคงทนสูงในสภาวะแวดล้อม และอยู่ในเนื้อสุกรแช่แข็งได้หลายปี เป็นคนละตัวกับอหิวาต์ในสุกรที่เรียกว่า Classical Swine Fever หรือ CSF ซึ่งเกิดจาก RNA virus และมีวัคซีนป้องกันได้

โจทย์ ปรนัย
ข้อใดคือลจากการผิดพลาดของกระบวนการ DNA replication

การกลายพันธุ์เป็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นบนสายของ DNA (Deoxyribonucleic acid) ซึ่งเป็นสารพันธุกรรมที่พบได้ในเซลล์ของสิ่งมีชีวิต ทำหน้าที่เก็บข้อมูลทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต แล้วนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงลักษณะที่แสดงออก DNA ประกอบด้วยหน่วยย่อยที่เรียกว่า นิวคลิโอไทด์ (Nucleotide) เป็นสารประกอบไนโตรจีนัสเบส (nitrogenous base) ซึ่งมี 4 ชนิด ได้แก่ ไทมีน (Thymine, T) ไซโทซีน (Cytosine, C) อะดีนีน (Adenine, A) และกัวนีน (Guanine, G) นิวคลิโอไทด์จะต่อกันยาวเป็นสายพอลินิวคลิโอไทด์ โดยมี 2 สายเรียงขนานกัน อะดีนีนจะเข้าคู่กับไทมีน (A=T) และไซโทซีนจะเข้าคู่กับกัวนีน (C ≡ G) การกลายพันธุ์จะเกิดขึ้นที่ลำดับเบสนี้ ซึ่งเป็นผลมาจากการคัดลอกสาย DNA ที่ผิดพลาดในระหว่างการแบ่งเซลล์เอง หรือเกิดจากการสัมผัสกับรังสี สารเคมี หรือไวรัสบางชนิด

หากเปรียบเทียบสาย DNA เป็นประโยคหนึ่งประโยค การกลายพันธุ์ก็เป็นเหมือนความผิดพลาดของการสะกดคำที่ใช้ในประโยคนั้น ซึ่งบางครั้งก็อาจจะไม่ได้มีความสำคัญหรือมีผลมากนัก เช่นเดียวกับคำที่สะกดผิดแต่เรายังสามารถอ่านและเข้าใจความหมายได้อย่างชัดเจน ขณะที่บางครั้งความหมายในประโยคก็อาจจะเปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิงเช่นเดียวกับการกลายพันธุ์ที่รุนแรง การกลายพันธุ์เป็นสาเหตุหนึ่งนอกเหนือจากการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศที่นำไปสู่การแปรผันทางพันธุกรรมหรือความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต เนื่องมันอาจมีผลได้ทั้งเฉพาะบุคคลหรือส่งต่อผลกระทบนี้ไปยังลูกหลานรุ่นต่อ ๆ ไปได้ ประเภทของการกลายพันธุ์ หากแบ่งตามระดับของการกลายพันธุ์จะแบ่งได้เป็น 1. การกลายพันธุ์ของยีน (Gene Mutations) เป็นการเปลี่ยนแปลงของยีนหรือนิวคลีโอไทด์บน DNA ในลักษณะที่เบสขาดหายไป (Deletion) หรือมีเบสแทรกเพิ่มเข้ามา (Insertion) หรือมีเบสตัวอื่นเข้ามาแทนที่ตัวเดิม (Substitution) ซึ่งทั้งหมดนี้ทำให้ลำดับเบสเปลี่ยนไปได้ทั้งสิ้น 2. การกลายพันธุ์ของโครโมโซม (Chromosomal mutation) เกิดจากการเปลี่ยนแปลงจำนวนของโครโมโซมหรือการเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างของโครโมโซมเอง ในลักษณะที่บางส่วนของโครโมโซมขาดหายไป (Deletion), เกิดการจำลองเพิ่มขึ้นมา (Duplication), มีการกลับด้านกันของชิ้นส่วนโครโมโซม (inversion), มีการแทนที่จากโครโมโซมอื่น (Subitution) หรือมีการสลับที่กันระหว่างชิ้นส่วนโครโมโซมอื่น (Translocation) ภาพ : Sanomaru หากแบ่งตามเซลล์ที่เกิดการกลายพันธุ์จะแบ่งได้เป็น 1. การกลายพันธุ์ที่เซลล์ร่างกาย (Somatic Cell) เป็นการกลายพันธุ์ที่เกิดขึ้นที่เซลล์ต่าง ๆ ของร่างกาย ยกเว้นเซลล์สืบพันธุ์ เช่น เซลล์ผิวหนัง ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดเนื้องอกหรือมะเร็งได้ แต่การกลายพันธุ์รูปแบบนี้จะไม่สามารถส่งต่อไปยังลูกหลานในรุ่นต่อ ๆ ไปได้ 2. การกลายพันธุ์ที่เซลล์สืบพันธุ์ (Germline mutation) เป็นการกลายพันธุ์ที่เกิดขึ้นในเซลล์สืบพันธุ์อย่างอสุจิหรือเซลล์ไข่ โดยสามารถส่งต่อไปยังลูกหลานในรุ่นต่อ ๆ ไปได้ และอาจส่งผลให้เกิดความผิดปกติในรุ่นต่อ ๆ ไปได้อีกด้วย แม้ว่าการกลายพันธุ์อาจจะฟังดูน่ากลัว หรือทำให้เกิดความผิดแผกไปจากเดิม แต่ท้ายที่สุดแล้วการกลายพันธุ์ก็ยังมีความสำคัญต่อการคงอยู่ของมนุษย์ เพื่อที่จะให้มนุษย์รุ่นต่อ ๆ ไป สามารถดำรงชีวิตอยู่ ปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อม และสืบเผ่าพันธุ์ต่อไปได้นั่นเอง

โจทย์ ปรนัย
มีงานวิจัยใหม่ว่าระบบ CRISPR-cas system สามารถใช้เพื่อ knock out gene ได้ นักเรียนคิดว่าวิธีใดถูกต้อง

Gene Knockout (การยับยั้งการแสดงออกของยีนเพื่อการวิจัย และรักษาโรค) ในยุคปัจจุบันวิทยาการทางการแพทย์ได้มีการศึกษาและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้การรักษาโรคมีประสิทธิภาพสูงสุด โดยการรักษาไม่ได้จำกัดอยู่ที่การให้ยา หรือผ่าตัดเพียงเท่านั้น แต่ยังมีการรักษาโรคโดยใช้เซลล์ มีหลักการสำคัญคือการทำให้เซลล์เป้าหมายกลับมามีสุขภาพดี แข็งแรง และทำงานได้อย่างปกติอีกครั้ง โดยเซลล์ที่นิยมนำมาใช้ใน ได้แก่ T Cell, CAR-T cell, iPSCs (Induced Pluripotent Stem Cells), NK Cells เป็นต้น เซลล์เหล่านี้สามารถใช้เซลล์จากตัวของผู้ป่วยเอง (autologous) หรือจากเซลล์ผู้บริจาค (Allogeneic) นำมาปรับปรุงแก้ไขการทำงานของเซลล์ด้วยเทคโนโลยี CRISPR/Cas เช่น ยับยังการแสดงออกของยีนที่ผิดปกติของเซลล์ (Gene Knockout) หรือ ทำการแก้ไขยีนที่ผิดปกติให้กลับมาทำงานได้ หรือเพิ่มประสิทธิภาพของเซลล์ (Gene Knockin) เพื่อให้เซลล์กลับมาสุขภาพดี แล้วใส่กลับเข้าไปในร่างกายของผู้ป่วย และให้เซลล์เหล่านี้รักษาผู้ป่วยแทนการใช้ยาหรือการผ่าตัด เพื่อรักษาโรค เช่น โรคทางพันธุกรรม และโรคติดเชื้อ เป็นต้น ที่ผ่านมาการปรับปรุงแก้ไขการทำงานของเซลล์จะมีการใช้ไวรัสในการนำส่งชิ้นยีนเข้าสู่เซลล์ ทำให้มีความกังวลเกี่ยวกับสารพันธุกรรมพาหะของไวรัส (viral vector) จะเข้าไปแทรกตัวกับสารพันธุกรรมปกติของเซลล์ ในปัจจุบันมีการใช้เทคโนโลยีที่เรียกว่า non-viral base Electroporation ในการนำส่งโปรตีน หรือ สารพันธุกรรม เช่น ribonucleoprotein (RNP), mRNA, DNA เข้าสู่เซลล์ โดยตรง ซึ่งทาง บริษัท ไบโอแอคทีฟ จำกัด เป็นตัวแทนจำหน่ายผลิตภัณฑ์ MaxCyte ที่ใช้เทคโนโลยี Flow Electroporation ซึ่งผ่านการประเมินทางคลินิก และลดระยะเวลาในการผลิตเซลล์ตั้งแต่ 1-30 วัน (ขึ้นกับชนิดของ Cell) ก่อนการ Transfusion กลับเข้าสู่ร่างกายผู้ป่วย

เทคนิค CRISPR-CAS9 เป็นเทคนิคใหม่ที่ได้มีการพัฒนาจากความรู้พื้นฐานทางด้านพันธุศาสตร์มาประยุกต์ใช้ในการศึกษาและงานวิจัยทางด้านพันธุวิศวกรรม ในการปรับปรุงและแก้ไขสารพันธุกรรมในสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ที่มีความผิดปกติหรือต้องการการแก้ไข โดยปัจจุบันได้มีการนำเทคนิคนี้มาใช้เพื่อการศึกษาและวิจัยกันอย่างแพร่หลาย สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการแก้ไขสารพันธุกรรมที่เกิดการกลายพันธุ์ ซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตชนิดต่าง ๆ โดยเฉพาะความผิดปกติหรือโรคทางพันธุกรรมที่พบในมนุษย์ จากความก้าวหน้าในกาศึกษาและวิจัยทางด้านอณูพันธุศาสตร์และพันธุวิศวกรรมศาสตร์ นำไปสู่การพัฒนาองค์ความรู้และเทคโนโลยีใหม่ ๆ ในการปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลงสารพันธุกรรมซึ่งเป็นองค์ประกอบพื้นฐานที่ควบคุมการแสดงออกของลักษณะต่างในสิ่งมีชีวิตชนิดต่าง ๆ ความก้าวหน้าทางด้านวิทยาศาสตร์นำไปสู่การพัฒนาเทคนิคใหม่ที่เรียกว่า “CRISPR/Cas 9” ซึ่งเป็นเทคนิคใหม่สำหรับการแก้ไขหรือปรับปลี่ยนลำดับนิวคลีโอไทด์ในจีโนมของสิ่งมีชีวิตที่สนใน โดยเทคนิคนี้เริ่มมาจากค้นพบของนักวิทยาศาสตร์ตั้งแต่ปี คศ. 1987 โดยมีการศึกษาของลำดับดีเอ็นเอในเชื้อแบคทีเรียที่สามารถจับอย่างจำเพาะกับสารพันธุกรรมในไวรัสที่อาศัยอยู่ในแบคทีเรีย หรือ “Bacteriophage” เรียกลำดับดีเอ็นเอนี้ว่า “The Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats (CRISPR)” ซึ่งยีนนี้จะทำหน้าที่ในกระบวนการต้านทานเชื้อไวรัสในแบคทีเรีย หรือในระบบที่เรียกว่า “Adaptive immune system” จากนั้นในปี คศ. 2005 ได้มีการศึกษาในเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus thermophilus และค้นพบโปรตีนชนิดหนึ่งที่มีส่วนร่วมในการทำงานของ CRISPR โดยเรียกโปรตีนดังกล่าวนี้ว่า Cas9 ดังนั้นจากการค้นพบดังกล่าวทำให้สามารถพัฒนาเทคโนโลยีในการปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลงลำดับนิวคลีโอไทด์เป้าหมายได้ตามที่ต้องการโดยการระบบหรือเทคนิค CRISPR/Cas 9 มาใช้ซึ่งเทคนิคดังกล่าวนี้จะสามารถนำแก้ไขลำดับนิวคลีโอไทด์ช่วงใดช่วงหนึ่งหรือเบสใดเบสหนึ่ง สามารถทำการเพิ่มหรือลด (นำชิ้นส่วนที่ไม่ต้องการออก) ลำดับนิวคลีโอไทด์ได้ ซึ่งขั้นตอนในการดำเนินการดังกล่าวนี้เริ่มต้นจากการวางแผนการทดลอง เพื่อเลือกหรือออกแบบยีนเป้าหมายในสิ่งมีชีวิตที่สนใจ เพื่อคัดเลือกระบบและวิธีการในการดำเนินการ นอกจากนี้จะต้องมีการกำหนดวัตถุประสงค์ในการปรับเปลี่ยนลำดับนิวคลีโอไทด์เป้าหมาย ซึ่งการดำเนินการเหล่านี้จะนำไปใช้เพื่อการออกแบบพลาสมิดที่มีส่วนของ CRISPR และ Cas9 วิธีการในการตรวจสอบความถูกต้องของการดำเนินการต่อไป โดยรูปภาพจะแสดงตัวอย่างการแก้ไขหรือปรับเปลี่ยนนิวคลีโอไทด์โดยเทคนิค CRISPR/Cas 9 (ที่มา: http://www.clontech.com) โดยปัจจุบันได้มีการนำเทคโนโลยีนี้มาใช้กันอย่างแพร่หลายในงานวิจัย ทั้งในพืช สัตว์และมนุษย์ และสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการรักษาได้สำเร็จในโรคที่เกิดจากการกลายพันธุ์ของลำดับเบสของดีเอ็นเอ เช่น โรคโลหิตจางชนิด Sickel Cell เป็นต้น

โจทย์ ปรนัย
ข้อใดไม่ใช่หลักการของ DNA metabolism

DNA metabolism is the process by which cellular deoxyribonucleic acid (DNA) is maintained, and includes both DNA synthesis and degradation reactions involved in DNA replication and repair. What are the 3 main process of DNA metabolism? Replication occurs in three major steps: the opening of the double helix and separation of the DNA strands, the priming of the template strand, and the assembly of the new DNA segment.

Several enzymes involved in DNA metabolism cleave either one or both DNA strands. These include type I and II topoisomerases, which catalyze topological changes in DNA that are essential for many processes involving DNA including DNA replication, transcription, recombination and repair. Metabolic reactions play a critical role in the synthesis of a balanced pool of nucleotides in response to DNA damage. It has been shown that DNA damage causes cells to rewire their metabolism towards the PPP, to produce ribose 5-phosphate that is used in the synthesis of nucleotides. What is the metabolism of DNA and RNA? Nucleic Acid Metabolism - an overview | ScienceDirect Topics Nucleic acid metabolism encompasses the formation and polymerization of nucleotides into macromolecular structures, such as DNA and RNA, the further modification of these macromolecules and their catabolism and excretion. enzymes? 5.4 DNA Replication – Human Biology There are four main enzymes that facilitate DNA replication: helicase, primase, DNA polymerase, and ligase.

โจทย์ ปรนัย
ข้อใดไม่เข้าพวก topics ใน Epigenetics

The genetic sequence alone does not represent the full picture of gene expression or cellular function. Epigenetic mechanisms, including DNA methylation, can influence gene activity without changing the DNA sequence. DNA methylation is a stable, heritable, covalent modification to DNA, occurring mainly at CpG dinucleotides, but is also found at non-CpG sites. Methylation is associated with normal developmental processes, as well as the changes that are observable during oncogenesis and other pathological processes, such as gene silencing of tumor suppressor or DNA repair genes. Interrogating DNA methylation degree can be challenging in FFPE and liquid biopsy samples, amplifying the need for robust, reliable solutions that work with low-input samples. QIAGEN’s Sample to Insight solutions for epigenetics applications address these challenges to deliver reliable data and powerful insights.

epigenetics นั่นเอง นอกเหนือจาก DNA ธรรมชาติที่เราได้มาแต่เกิดจากพ่อแม่แล้ว การแสดงออกของยีนยังมีผลมาจากสิ่งแวดล้อมและการหล่อหลอมเลี้ยงดู Epigenetics ไม่ได้ส่งผลกระทบกับโครงสร้าง DNA แต่เรากลับพบว่ามันมีความสำคัญและส่งผลกับเราเหนือกว่าการควบคุมจาก DNA, ไม่ว่าจะอาหาร อากาศ สิ่งแวดล้อมทั้งหมดที่เราสัมผัสและได้รับเข้าสู่ร่างกาย จะถูกดูดซึม ย่อย และเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเป็นโมเลกุลขนาดเล็กเข้าสู่เซลล์เพื่อนำไปใช้ผลิตพลังงาน สร้างการเจริญเติบโตและซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ (เราคงไม่คิดว่าเซลล์เมื่อวันที่เราเกิดจะยังอยู่กับเราตอนแก่!) โปรตีนและโมเลกุลต่างๆในเซลล์ที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลานี้สามารถส่งสัญญาณส่งผลกระทบต่อกระบวนการอ่านโค้ดของยีน มีผลต่อการ transcript DNA ขณะส่งสัญญาณการทำหน้าที่และแสดงผลในระบบต่างๆของร่างกาย โมเลกุลเล็กๆเหล่านี้อาจบอกให้โปรตีนบางตัวไม่ถูกผลิต หรือทำให้สาย DNA มัดแน่นหรือคลายเกลียวพัน หรือส่งผลให้ยีนเปิดหรือปิดการทำงาน โดยที่ไม่ทำให้สาย DNA ของเราเปลี่ยนแปลงไปแม้แต่น้อย Epigenetics นั้นอยู่ในทุกๆ หนแห่ง ไม่ว่าจะเป็นอาหาร สิ่งแวดล้อมที่เราอยู่อาศัย น้ำ อากาศ และแม้แต่วิธีการเสื่อมวัย ทั้งหมดนี้สามารถก่อให้เกิดกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางเคมีในเซลล์ซึ่งส่งผลต่อการเปิดหรือปิดการทำงานของยีนเมื่อเวลาผ่านไป Epigenetics เกิดขึ้นตลอดช่วงชีวิตของเรา ไม่เพียงแต่การเลี้ยงดูในช่วงวัยเด็ก แต่ Lifestyle ของเรา การนอนหลับ การออกกำลังกาย

โจทย์ ปรนัย
ข้อใด เกี่ยวข้องกับ การรักษาเสถียรภาพทางพันธุกรรม ที่สุด

ระบบการซ่อมแซมดีเอ็นเอ (DNA repair system) เป็นระบบที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อทุกเซลล์เพื่อให้ดีเอ็นเอมีความมั่นคงในการดำรงชีวิตต่อไปได้ แต่หากมีการทำงานของระบบนี้ไม่สมบูรณ์ อันเกิดจากการกลายพันธุ์ของยีน หรือการเปลี่ยนแปลงในระดับ epigenetic ก็สามารถก่อให้เกิดโรคมะเร็งได้ในที่สุด โรคมะเร็งบางชนิดเกี่ยวข้องกับความผิดปรกติที่สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ เช่น hereditary nonpolyposis colorectal cancers (HNPCC) เกิดจากการกลายพันธุ์ของยีน mismatch repair (MMR) และ hereditary breast and ovarian cancers เกิดจากการกลายพันธุ์ของยีน Breast Cancer(BRCA) การแสดงออกของยีนในระบบการซ่อมแซมดีเอ็นเอของโรคมะเร็ง ยังมีความสำคัญเป็นสารบ่งชี้ชีวภาพของโรคมะเร็งหลายๆ ชนิด ที่ใช้เพิ่มความแม่นยำในการวินิจฉัย การพยากรณ์โรคมะเร็งและพยากรณ์การตอบสนองต่อการรักษาด้วยเคมีบำบัด กระบวนการซ่อมแซมดีเอ็นเอสามารถพบในเซลล์มะเร็งที่มีความเสียหายของดีเอ็นเอที่เกิดจากผลของการรักษามะเร็งโดยเฉพาะเคมีบำบัดมีชีวิต ส่งผลให้เซลล์มะเร็งสามารถมีชีวิตต่อไปได้ ในปัจจุบันได้พยายามพัฒนาวิธีการรักษามะเร็งแนวใหม่โดยการใช้ยาเพื่อยับยั้งการซ่อมแซมดีเอ็นเอ เพื่อหวังผลในการส่งเสริมการออกฤทธิ์ของเคมีบำบัดเมื่อใช้ร่วมกัน เรียกว่า synthetic lethality แต่อย่างไรก็ตาม ยาส่วนใหญ่ที่ใช้ในการยับยั้งกระบวนการซ่อมแซมดีเอ็นเอยังต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมถึงประโยชน์ในการรักษาก่อนนำมาใช้ในเวชปฏิบัติ DNA repair is a key stone system for living cells to maintain DNA stability. The inactivation of this system resulting from mutation or epigenetic changes can cause cancers. Some cancers involve in some hereditary abnormalities e.g. the mutation of mismatch repair (MMR) gene causing hereditary nonpolyposis colorectal cancers (HNPCCs), Breast Cancer (BRCA) gene deficiency relating to hereditary breast and ovarian cancer syndromes. The expression of DNA repair genes plays an important role as a biomarker for many cancers and this expression increases the accuracy of diagnosis, anticipates prognosis and predicts chemotherapeutic responses. The mistake occurring during DNA repair pathways can allow cancer cells containing damaged DNA affected by cancer treatments, particularly chemotherapeutic agents to survive. Recently, new therapeutic trials are continuously developed to improve treatment responses. Interestingly, the inhibition of specific DNA repair by drugs is currently a novel cancer treatment option, which is expected to enhance the efficacy of treatment recognized as synthetic lethality, when it is combined with chemotherapy. Nevertheless, further clinical studies are essentially needed to confirm the benefits of using drugs for inhibition of specific DNA repair pathways. Key words: DNA repair, cancer, targeted therapy, biomarker

โรคมะเร็งเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทยและในอีกหลายประเทศทั่วโลก และเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับหนึ่งของประชากรโลก สาเหตุของการเกิดโรคมะเร็ง ได้แก่ การติดเชื้อ การได้รับสารเคมีหรือรังสี รวมทั้งการได้รับการถ่ายทอดทางพันธุกรรมที่ผิดปรกติ (genetic disorders) ซึ่งสาเหตุดังกล่าว ทำให้มีความเสียหายต่อดีเอ็นเอ (DNA damage) หากดีเอ็นเอเกิดความเสียหายจนไม่สามารถซ่อมแซมได้ จะเกิดการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม ส่งผลให้เซลล์เกิดการแบ่งตัวที่ผิดปรกติจนพัฒนาเป็นโรคมะเร็งได้ในที่สุด1, 2 ลักษณะที่สำคัญของเซลล์มะเร็ง ได้แก่ มีความสามารถในการแบ่งตัวโดยที่ร่างกายไม่สามารถควบคุมได้ (uncontrolled growth) ความสามารถเพิ่มจำนวนได้ตลอดเวลาและมีอัตราการแบ่งตัวที่มากกว่าเซลล์ปรกติของร่างกาย (unlimited proliferation) ความสามารถในการหลีกเลี่ยงการตายของเซลล์แบบอะพอพโทซิส (anti-apoptosis) และความสามารถในการกระจายไปยังอวัยวะอื่นๆ ได้ (metastasis) ลักษณะที่สำคัญดังกล่าว เป็นผลสืบเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของพันธุกรรม (genetics) และ epigenetic โดย epigenetic เป็นการเปลี่ยนแปลงการแสดงออกของยีนโดยที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงลำดับเบสของดีเอ็นเอ การกลายพันธุ์ (mutation) เป็นการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญที่ก่อให้เกิดโรคมะเร็ง การกลายพันธุ์เกิดขึ้นได้จากหลายกลไก ได้แก่ point mutations, deletions, duplications, insertions, translocations, chromosome aberrations และ การติดเชื้อไวรัส นอกจากนั้น การไม่ทำงานของพันธุกรรมในระดับของ epigenetics ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้โดยตรงต่อดีเอ็นเอหรือสามารถเกิดโดยอ้อมจากการเปลี่ยนแปลงของโปรตีน histones และโปรตีนอื่นๆ บนสายโครมาติน กลไกเหล่านี้ส่งผลกระทบต่อลำดับของดีเอ็นเอ และ/หรือ เปลี่ยนแปลงการทำงานและการควบคุมของยีนและผลิตผลของยีนที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการเกิดโรคมะเร็ง โรคมะเร็งเกิดจากการควบคุมที่ผิดปกติของยีนต้านมะเร็ง (tumor suppressor genes) และยีนก่อมะเร็ง (oncogenes) การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมหรือการแสดงออกที่เพิ่มขึ้นของยีนก่อมะเร็งและการทำงานของยีนต้านมะเร็งที่ลดลง ทำให้มีการเจริญเติบโตของเซลล์ที่ผิดปกติ ในภาวะปกติยีนต้านมะเร็งจะทำหน้าที่ในการควบคุมการแบ่งตัวของเซลล์และดูแลความเสถียรของรหัสพันธุกรรม (genetic stability) การทำหน้าที่ดังกล่าวของยีนต้านมะเร็งเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งในการป้องกันการเกิดโรคมะเร็ง นอกจากความสำคัญของยีนต้านมะเร็งแล้ว การทำงานของยีนในระบบการซ่อมแซมดีเอ็นเอ (DNA repair genes) ก็มีความสำคัญเช่นกัน การทำงานที่มีประสิทธิภาพของยีนที่ทำหน้าที่ซ่อมแซมดีเอ็นเอถือว่าเป็นหัวใจหลักในการป้องกันการเกิดโรคมะเร็ง การกลายพันธุ์หรือการทำงานที่ผิดปกติไปของของยีนที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการซ่อมแซมดีเอ็นเอสามารถทำให้เกิดโรคมะเร็งได้ในที่สุด ได้แก่ การกลายพันธุ์ของยีนที่ซ่อมแซมดีเอ็นเอด้วยการตัดของนิวคลีโอไทด์ (nucleotide excision repair หรือ NER) เช่น การกลายพันธุ์ของยีน xeroderma pigmentoxum (XP) ในผู้ป่วย xeroderma pigmentosum มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดโรคมะเร็งผิวหนัง ยีนซ่อมแซมดีเอ็นเอชนิดการเข้าคู่กันของนิวคลีโอไทด์ที่ผิด (mismatch repair หรือ MMR) ซึ่งหากมีความผิดปกติของยีนนี้จะทำให้เพิ่มความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่และมะเร็งอื่นๆ ในระบบทางเดินอาหาร ยีนที่ซ่อมแซมดีเอ็นเอที่เชื่อมกันในระหว่างสายของดีเอ็นเอภายในโมเลกุลเดียวกันหรือนอกโมเลกุล (intra- หรือ interstrand cross link) เช่น ยีน Fanconi anemia และ excision repair complementary excision-1 (ERCC-1) ซึ่งยีนดังกล่าวมีความสำคัญในการรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ได้รับเคมีบำบัดสูตร platinum กลไกการเปลี่ยนแปลงของยีนในระบบการซ่อมแซมดีเอ็นเอเหล่านี้ อาจเกิดได้จากการกลายพันธุ์ของยีนหรือการไม่ทำงานโดยกระบวนการเปลี่ยนแปลงในระดับของ epigenetic ดังนั้น บทความนี้ได้รวบรวมการทำงานของระบบการซ่อมแซมดีเอ็นเอซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในกระบวนการเกิดโรคมะเร็งและเชื่อมโยงกับลักษณะความผิดปกติของผู้ป่วยที่สามารถตรวจพบได้ทางคลินิก รวมทั้งการรักษาโรคมะเร็งแนวใหม่โดยใช้ยายับยั้งการทำงานของระบบการซ่อมแซมดีเอ็นเอ ระบบการทำงานของยีนที่ซ่อมแซมดีเอ็นเอ เมื่อเกิดความเสียหายขึ้นกับดีเอ็นเอ ซึ่งอาจเกิดได้จากปัจจัยภายนอกร่างกาย เช่น รังสีอัลตราไวโอเลต ยาต่างๆ รวมทั้งเคมีบำบัดหรือรังสีรักษา หรือปัจจัยที่เกิดขึ้นภายในร่างกาย เช่น อนุมูลอิสระที่เกิดจากกระบวนการเมแทบอลิซึมภายในเซลล์ ปัจจัยเหล่านี้จะส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อดีเอ็นเอ ซึ่งกลไกความเสียหายของดีเอ็นเอ ได้แก่ การแทนที่เบส (base substitution) การเปลี่ยนแปลงของเบส (base change) ความผิดพลาดในการจำลองดีเอ็นเอ (DNA replication error) การสูญเสียเบส (base missing), การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของเบส (alteration of base) การขาดของสายใดสายหนึ่งของดีเอ็นเอ (single-strand break) สายทั้งสองของดีเอ็นเอขาด (double-strand break) และ cross-linking นำมาซึ่งการแก่ชราของเซลล์หรือการกลายพันธุ์และพัฒนาไปเป็นเซลล์มะเร็งได้ในที่สุด ในภาวะปกติ ร่างกายจะมีระบบการทำงานของยีนที่ทำหน้าที่ซ่อมแซมดีเอ็นเอให้กลับมาสู่โครงสร้างเดิมและสามารถทำงานได้ตามปกติ ระบบดังกล่าว ได้แก่ การซ่อมแซมด้วยการตัดออกของเบส (Base excision repair หรือ BER) การซ่อมแซมด้วยการตัดออกของนิวคลีโอไทด์ (nucleotide excision repair หรือ NER) การซ่อมแซมการเข้าคู่กันของนิวคลีโอไทด์ที่ผิด (mismatch excision repair) และ Homologous recombination ซึ่งในแต่ละระบบประกอบด้วยยีนที่ทำหน้าที่ร่วมกันหลายยีน และนอกจากนั้นการทำงานในแต่ละระบบขึ้นกับระดับของความเสียหายของดีเอ็นเอ (รูปที่ 2) สำหรับการทำงานในแต่ละระบบมีหลักการที่คล้ายกัน คือ ทำการตรวจสอบและจดจำความผิดพลาดของดีเอ็นเอที่เสียหาย แล้วกำจัดเบสที่ไม่ถูกต้องออกจากโมเลกุลของดีเอ็นเอ หลังจากนั้น มีการสังเคราะห์ดีเอ็นเอบริเวณช่องว่างที่เกิดขึ้นจากการกำจัดเบสที่ไม่ถูกต้อง ทำให้ลำดับเบสของดีเอ็นเอสมบูรณ์และเชื่อมต่อบริเวณที่ซ่อมแซมเข้าด้วยกัน โดยการทำงานของเอนไซม์ดีเอ็นเอไลเกส (DNA ligase) การซ่อมแซมด้วยการตัดออกของเบส (Base excision repair หรือ BER) เบสของดีเอ็นเอที่เสียหายจะถูกจดจำตำแหน่งและตัดออกโดยเอนไซม์ดีเอ็นเอไกลโคซิเลส (DNA glycosylase) ซึ่งทำหน้าที่สลายพันธะไกลโคไซด์ที่ยึดระหว่างเบสและโมเลกุลของน้ำตาล ในตำแหน่งที่เบสหายไปจะถูกซ่อมแซมโดยกระบวนการการเติมเบสเพิ่มเข้ามา และเชื่อมต่อสายดีเอ็นเอด้วยเอ็นไซม์ DNA ligase กลไกความเสียหายของดีเอ็นเอที่พบได้บ่อยในมะเร็ง คือ การแทนที่เบสในกลุ่มเดียวกัน ที่เรียกว่า transition โดยการเปลี่ยนจากเบสไพริมิดีน ไซโตซีน (Cytosine; C) เป็นเบสไพริมิดีน ไทมีน (Thymine; T) หรือเรียกว่า C to T transition ซึ่งความผิดปรกติดังกล่าวพบบ่อยในบริเวณ CpG dinucleotides ของจีโนม (genome) บริเวณใกล้เคียงกับตำแหน่งในการเริ่มต้นของกระบวนการถอดรหัสของยีน (transcription) สำหรับสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงที่พบบ่อย คือ การเติมหมู่เมทิล (methyl group) แทนที่หมู่อะมิโนในโมเลกุลของไซโตซีน แล้วกลายเป็น methylcytosine ซึ่งเมื่อมีการจำลองดีเอ็นเอ (DNA replication) จะทำให้ methylcytosine เปลี่ยนเป็น methylguanine ที่จับกับเบสไทมีนแทนอะดินีน (Adenine; A) o-6-methylguanine-DNA-methytransferase หรือ MGMT เป็นยีนที่ถอดรหัสของเอนไซม์ O6- methyltransferase เอนไซม์ดังกล่าวทำหน้าที่ซ่อมแซมการทำลายของดีเอ็นเอจากปฏิกิริยา alkylation ซึ่งเป็นปฏิกิริยาการเติม methyl หรือ ethyl group ให้กับออกซิเจนตำแหน่งที่ 6 ของเบสกัวนีน (Guanine; G) ทำให้เกิดการเข้าคู่ของ O6-methylguanine กับเบสไทมีนมากกว่าเบสไซโตซีน (ในภาวะปกติเบสกัวนีนจะเข้าคู่กับเบสไซโตซีน ในขณะที่เบสไทมีนจะเข้าคู่กับเบสอะดินีน) ส่งผลให้มีการกลายพันธุ์ของยีนและเกิดโรคมะเร็งในที่สุด เอนไซม์ MGMT เป็นเอนไซม์ที่ทำหน้าที่ในการซ่อมแซมความผิดปกติดังกล่าวและป้องกันความผิดปกติของดีเอ็นเอโดยการย้ายหมู่ methyl ไปสู่เบสไซโตซีนในโมเลกุลของตัวเอง (รูปที่ 3) การเกิดปฏิกิริยา methylation บริเวณควบคุมการแสดงออกของยีน MGMT (MGMT promoters) เป็นการเปลี่ยนแปลงแบบ epigenetics ทำให้ไม่มีการแสดงออกของยีน MGMT ความผิดปกติดังกล่าวพบได้ในมะเร็งหลายชนิด โดยเฉพาะมะเร็งสมองชนิด glioblastomas ซึ่งเป็นมะเร็งปฐมภูมิของสมองที่มีการพยากรณ์ของโรคแย่ที่สุด

โจทย์ ปรนัย
จากบทความ cancer ที่ให้ไป the median HRD score for OV, UCS, LUSC, and ESCA is over

Emerging evidence has revealed the significant roles of nicotinamide n-methyltransferase (NNMT) in cancer initiation, development, and progression; however, a pan-cancer analysis of NNMT has not been conducted. In this study, we first thoroughly investigated the expression and prognostic significance of NNMT and the relationship between NNMT and the tumor microenvironment using bioinformatic analysis. NNMT was significantly increased and associated with poor prognosis in many common cancers. NNMT expression correlated with the infiltration levels of cancer-associated fibroblasts and macrophages in pan-cancer. Function enrichment analysis discovered that NNMT related to cancer-promoting and immune pathways in various common cancers, such as colon adenocarcinoma, head and neck squamous cell carcinoma, ovarian serous cystadenocarcinoma, and stomach adenocarcinoma. NNMT expression was positively correlated with tumor-associated macrophages (TAMs), especially M2-like TAMs. The results suggest that NNMT might be a new biomarker for immune infiltration and poor prognosis in cancers, providing new direction on therapeutics of cancers.

Homologous recombination repair (HRR) is one of the most accurate DNA repair mechanisms for DNA double-strand breaks (DSBs). Disruption of this mechanism (homologous recombination deficiency; HRD) leads to a high degree of genetic instability and accumulation of genetic mutations, thus playing an important role in the development and progression of cancer. Thus far, mutations in the BRCA1 and BRCA2 genes are considered principal drivers of HRD1; germline BRCA1/2 mutation carriers more frequently develop BRCA-associated cancers, i.e., those of the ovaries, breasts, prostate, and pancreas2. Both germline and somatic BRCA1/2 mutations are shown to be associated with high sensitivity to DNA-damaging drugs such as platinum, doxorubicin, and topoisomerase inhibitors1. After the discovery of synthetic lethality in BRCA1/2 mutated cancers by PARP inhibitors in 20053,4, several subsequent clinical trials validated this efficacy, leading to recent successive FDA approvals of PARP inhibitors for BRCA-associated cancers5,6. In experimental studies, the suppression of HRR pathway signaling confers HRD properties in various cancers7, and thus gene mutations in the HRR pathway have been considered useful in predicting drug sensitivity associated with HRD. However, in a clinical setting, mutations other than BRCA1/2 have not been sufficiently proven to be useful8. Moreover, the efficacy of PARP inhibitors in non-BRCA-associated cancers remains low, even in patients with BRCA1/2 mutations9-11. An alternative method for assessing HRD status is to detect characteristic patterns of genomic changes, referred to as genomic scar signatures. These indicators were developed in only the past decade, following remarkable improvements in sequencing techniques and the accumulation of large-scale multi-omics data12,13. As methods for scoring chromosome structural abnormalities due to HRD, the telomeric allelic imbalance (TAI) score14, the large-scale state transitions (LST) score15 and the loss of heterozygosity (LOH) score16 were developed, as well the sum of these scores which is titled the HRD score17. Furthermore, after the concept of mutational signatures was proposed18, a method for quantifying the characteristic mutational pattern in HRD tumors, generally referred to as mutational signature 3 (and referred to as Sig3 below), was developed19. In ovarian and breast cancers, platinum and PARP inhibitors have been found to be effective in tumors with high scores for these genomic scar signatures, even in the absence of BRCA1/2 mutations20. For carcinogenesis, tumor suppressor genes typically require not only a loss-of-function mutation in a single allele but also a biallelic alteration to fully induce a loss of the wild-type suppressive allele21. Recently, several methods for analyzing allele-specific copy number alterations from SNP genotyping array data or whole-exome sequencing data have been developed22,23, and combining these methods with genomic scar analysis, some studies have reported that the BRCA1/2 mutation requires a loss of the non-mutated allele at the gene locus, termed locus-specific LOH, in order to possess its functional significance 24,25. However, these studies mainly focused on BRCA1/2 mutations in BRCA-associated cancers; other cancers have been insufficiently analyzed. Furthermore, the association between zygosity status and genomic scar signatures in HRR pathway gene mutations other than BRCA1/2 has yet to be investigated in detail. With the increasingly widespread use of gene panel and sequencing-based testing for personalized medicine, it is important to evaluate in full the significance of HRR pathway gene alterations and genomic scar signatures in a pan-cancer fashion. Here, we comprehensively evaluate biallelic HRR pathway gene alterations and genomic scar signatures in all solid cancers from The Cancer Genome Atlas (TCGA) via an ensemble of analytical techniques. By including clinical information, we additionally examine the efficacy of DNA-damaging drugs in HRD cases. Not only is the clinical significance of HRD across cancer types clarified in a systematic way, but we also uncover a striking link between gender, TP53 mutations, and responses to DNA-damaging chemotherapeutic agents, which contributes to enhanced precision in personalized medicine based on HRD status. Cancer ranks as a leading cause of death, and the burden of cancer incidence and mortality is growing rapidly worldwide [1]. The Global Cancer Statistics 2020 estimates indicated that there were 19.3 million new cancer cases and almost 10 million cancer-related deaths in 2020 [2]. The etiology and tumorigenic process are extremely complicated and occur in concert with alterations in the surrounding stroma. The tumor microenvironment (TME) is an integral part of cancer, comprising various cell types (stromal cells, fibroblasts, endothelial cells, immune cells, etc.) and extracellular components (extracellular matrix, growth factors, hormones, cytokines, etc.) [3]. The TME not only plays a pivotal role during tumor progression and metastasis but also has profound effects on the therapeutic efficacy [4]. Innate or adaptive immune cells in TME have both anticancer and protumor activities, and accumulation of immune infiltrating cells in TME is involved in tumor development [5]. Former study has proved that oncogenes can rebuild TME and promote cancer development by directly or indirectly influencing immune cells or stromal cells. As an alternative to classic antitumor treatments, immunotherapy has verified efficacy in many different cancer types and been built up to reactivate adaptive and innate immune systems, which targets interactions between immune cells and cancer cells [6]. For example, programmed death ligand-1 (PD-L1) and programmed death-1 (PD-1) were found to have promising anticancer effects on some cancers. Unfortunately, present immunotherapies have been effective only in a few cancer patients with specific type but not in others. In consequence, it is urgent to identify new oncogenes that play key roles in TME and validate the new immune-related therapeutic targets for cancers. Nicotinamide N-methyltransferase (NNMT) is a metabolic enzyme that catalyzes the methylation of nicotinamide using the universal methyl donor S-adenosyl methionine, directly linking one-carbon metabolism with the balance between the cell's methylation level and nicotinamide adenine dinucleotide levels [7]. Recent research showed that NNMT promoted tumorigenesis in several ways, including facilitating cancer cell proliferation and migration, inhibiting autophagy, and regulating the differentiation of cancer-associated fibroblasts (CAFs) in the stroma [8–11]. However, most studies on the function of NNMT in cancers have been limited to a specific type of cancer. Its biological effects are not entirely known, and the role of NNMT in TME remains unclear. Whether NNMT can play a role in the pathogenesis of different tumors through certain common molecular mechanisms remains to be answered. Therefore, it is particularly important to conduct an in-depth examination of the regulatory functions of NNMT in a pan-cancer dataset to provide new directions and strategies for the clinical treatment of cancer. The present study first consistently characterized the prevalence and prognostic value of NNMT expression in pan-cancer. Meanwhile, the molecular mechanism of NNMT in the cancer occurrence and progression and its function in TME and immune cell infiltration was also discussed. Generally, our first systematically pan-cancer analysis showed that NNMT expression was closely related with cancer patient prognosis and immune cell infiltration. NNMT played an oncogenic role in pan-cancer, and high NNMT expression had a bad effect on the survival time of cancer patients. NNMT expression remarkably correlated with the infiltration levels of CAFs and macrophages. These findings implied that NNMT influenced the clinical prognosis of cancer patients, probably by means of its interaction with tumor-infiltrating immune cells. 2.1. Analysis of NNMT Expression in Various Types of Tumors NNMT mRNA expression levels in different cancer types were compared with their matched adjacent normal tissues by using web-based Oncomine analysis tools. Oncomine (https://www.oncomine.org/) is a major cancer microarray repository and web-based data mining platform [12], which contains 715 datasets and 86,733 samples. The thresholds were set at a P value of 0.001 and a fold change of 1.5 in our experiment. The NNMT expression profile and the abundance of immune infiltrates in pan-cancer were analyzed using the TIMER database (https://cistrome.shinyapps.io/timer). The gene expression levels are represented as log2 (TPM (transcripts per million) +1) values. The NNMT protein expression levels were analyzed using the Clinical Proteomic Tumor Analysis Consortium (CPTAC) database from UALCAN (http://ualcan.path.uab.edu/analysis). Next, we used the “Expression analysis-Box Plots” module of the Gene Expression Profiling Interactive Analysis2 (GEPIA2) web server (http://gepia2.cancer-pku.cn/) to obtain the violin plots of NNMT expression at different pathological stages (stages I, II, III, and IV) of all cancers in The Cancer Genome Atlas (TCGA) [13]. The log2 TPM transformed expression data were applied to the violin plots. 2.2. Analysis of the Correlation between NNMT Expression and Patient Survival The correlation between NNMT expression and survival in pan-cancer was analyzed using the Kaplan-Meier plotter (https://kmplot.com/analysis/) and GEPIA (http://gepia.cancer-pku.cn/). The Kaplan-Meier plotter is a powerful online tool that can be used to assess the effect of 54,675 genes on survival using 10,461 cancer samples in 21 cancer types [14]. We analyzed the relationship of NNMT expression with overall survival (OS) and relapse-free survival (RFS) in each available cancer type using the Kaplan-Meier plotter. The hazard ratio (HR) with 95% confidence intervals (CI) and logrank P value were computed. GEPIA is an interactive online platform with tumor sample information from TCGA and normal sample information from TCGA and Genotype-Tissue Expression project [15]. We explored the effect of NNMT expression on OS and disease-free survival (DFS) in 34 cancer types using GEPIA. A cut-off value of 50% was used as the expression threshold to distinguish the high expression and low expression cohorts. The logrank test was used in the hypothesis test, and the survival plots were obtained through the “Survival Analysis” module of GEPIA.

โจทย์ ปรนัย
จากบทความเรื่อง COVID-19 The NEMI pictogram presents four quadrants including?

The NEMI pictogram presents four quadrants [(1) persistent, bio-accumulative, and toxic (PBT), (2) hazardous, (3) corrosive, and (4) waste

Molnupiravir (MPV) is the first direct-acting oral antiviral drug that effectively decreases nasopharyngeal infections with SARS-CoV-2 virus. The stability of MPV was tested by subjecting the drug to various stress conditions. The drug is liable to oxidative, acidic, and alkaline degradation and showed significant stability against thermal degradation. Mass spectrometry identified the degradation products and guided suggestion of the degradation patterns. Interestingly, while inspecting the UV-absorption spectra, we observed no absorbance at 270 nm for the products of the three degradation pathways (c.f. intact MPV). Direct spectrophotometry seemed a solution that perfectly fit the purpose of the stability assay method in our case. It avoids sophisticated instrumentation and complex mathematical data manipulation. The method determined MPV accurately (100.32% ± 1.62) and selectively (99.49% ± 1.63) within the linear range of 1.50 × 10–5–4.0 × 10–4 M and down to a detection limit of 0.48 × 10–5 M. The proposed method is simple and does not require any preliminary separation or derivatization steps. The procedure proved its validity as per the ICH recommendations. The specificity was assessed in the presence of up to 90% degradation products. The study evaluated the greenness profile of the proposed analytical procedure using the National Environmental Methods Index (NEMI), the Analytical Eco-Scale, and the Green Analytical Procedure Index (GAPI). The three metrics unanimously agreed that the developed procedure results in a greener profile than the reported method. The method investigated the degradation reactions' kinetics and evaluated the reaction order, rate constant, and half-life time for each degradation process.

โจทย์ ปรนัย
P. knowlesi มี pathway แบบใด

Plasmodium knowlesi is a zoonotic malaria parasite that has gained increasing medical interest over the past two decades. This zoonotic parasitic infection is prevalent in Southeast Asia and causes many cases with fulminant pathology. Despite several biogeographical restrictions that limit its distribution, knowlesi malaria cases have been reported in different parts of the world due to travelling and tourism activities. Here, breakthroughs and key information generated from recent (over the past five years, but not limited to) studies conducted on P. knowlesi were reviewed, and the knowledge gap in various research aspects that need to be filled was discussed. Besides, challenges and strategies required to control and eradicate human malaria with this emerging and potentially fatal zoonosis were described.

Malaria is one of the oldest infectious diseases. Despite the significant reduction of global malaria cases decade by decade, malaria remains a significant healthcare and economic burden to many countries, especially the developing nations around the tropical and subtropical regions [1, 2]. This disease is caused by different species of apicomplexan parasites belonging to the genus Plasmodium. Over the past few decades, healthcare professionals and general public were educated that malaria was caused by four species of human malaria parasites, namely Plasmodium falciparum, Plasmodium vivax, Plasmodium malariae, and Plasmodium ovale [3]. After entering the new Millennium, Plasmodium knowlesi, a simian malaria parasite, has been recognized as the fifth medically important Plasmodium [4,5,6]. In this Thematic Series honouring “The Primate Malarias” book [7], the stories and research breakthroughs of P. knowlesi are described and reviewed here. The history of P. knowlesi discovery was relatively short (Fig. 1). The parasite was probably discovered by Giuseppe Franchini, an Italian scientist, while examining blood specimens of monkeys [8]. Subsequently, this parasite was successfully isolated and maintained in vivo using monkeys [9]. The detailed morphological description of the parasite staging, as well as the pathological profiles of different infected monkeys were described [10]. In addition, experimental infections on humans that gave rise to symptoms were described, providing the first recorded proof of pathobiological effects cast by this simian parasite to humans [10]. Not long after that, this parasite was named P. knowlesi [11]. Although fulminant disease experienced by human volunteers during the experimental P. knowlesi infection was reported, this simian malaria parasite was deemed ‘safe’. It was even used as a pyretic treatment agent for neurosyphilis patients [12]. Such treatment regime was stopped following reported deaths [13]. In 1965, a case of natural infection involving an American traveller returned from peninsular Malaysia was reported [14]. This was followed by another case suspected to be P. knowlesi infection acquired by a researcher from a trip to peninsular Malaysia [15]. Nevertheless, medical research attention given to P. knowlesi waned after the 1970s. The turning point for medical research attention on P. knowlesi happened when large clusters of P. knowlesi infections were detected in Malaysia [4, 5, 16], subsequently in almost all countries in Southeast Asia, with Timor-Leste as the only country that has yet to officially report any knowlesi malaria case to date (Table 1). The Southeast Asian region has become the epicentre of exporting knowlesi malaria to different parts of the world via frequent travelling and tourism activities (Table 1). The established knowlesi malaria transmission in Southeast Asia has challenged the malaria diagnosis approaches in this region. This zoonotic malaria has raised doubts whether malaria can be completely eliminated from the human populations in this region by year 2030, as set by the Asia Pacific Malaria Elimination Network (APMEN) [17].

โจทย์ ปรนัย
The pmcgs was clearly identifiable in ?

Recent studies identify a surprising coupling between evolutionarily new sulci and the functional organization of human posteromedial cortex (PMC). Yet, no study has compared this modern PMC sulcal patterning between humans and non-human hominoids. To fill this gap in knowledge, we first manually defined over 2500 PMC sulci in 120 chimpanzee (Pan Troglodytes) hemispheres and 144 human hemispheres. We uncovered four new sulci, and quantitatively identified species differences in sulcal incidence, depth, and surface area. Interestingly, some sulci are more common in humans and others, in chimpanzees. Further, we found that the prominent marginal ramus of the cingulate sulcus differs significantly between species. Contrary to classic observations, the present results reveal that the surface anatomy of PMC substantially differs between humans and chimpanzees—findings which lay a foundation for better understanding the evolution of neuroanatomical-functional and neuroanatomical-behavioral relationships in this highly expanded region of the human cerebral cortex.

A fundamental question in comparative biology and systems neuroscience is: What features of the brain are unique to humans? Key insights regarding what features of the brain are human-specific have been gleaned from studies comparing anatomical and functional features of the human brain to features from the brains of our close evolutionary relative, the chimpanzee1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22,23,24,25. Of all the features to study, researchers particularly focus on the folds of the cerebral cortex, or sulci, as they generally track with evolutionary complexity26. For example, while mice and marmosets have rather smooth, lissencephalic cerebral cortices, 60–70% of the folded, gyrencephalic cerebral cortex of hominoids is buried within sulci4,27. Intriguingly, recent studies have identified “evolutionarily new” shallow sulci that have been linked to functional organization across a broad array of cognitive domains (e.g.,18,23,28,29,30,31,32,33,34,35,36,37,38,39,40,41,42,43), several of which reflect cognitive abilities that are arguably unique to humans. We refer to these small, shallow, and variable sulci as “evolutionarily new” because they are located either in association cortices that have expanded throughout evolution (e.g., lateral prefrontal cortex, medial parietal cortex, etc.3,10,12,13,14,16,44,45,46) or are unique to the hominoid brain and are absent in other primates (e.g., the fusiform gyrus19,47; Materials and Methods for additional details on sulcal classification). Building on this previous work, we compared the sulcal patterning of the posteromedial cortex (PMC)—a region on the medial cortical surface that includes the posterior cingulate, retrosplenial, and precuneal cortices24,48,49,50—between humans and chimpanzees with a particular emphasis on the smaller, shallower, and relatively overlooked “evolutionarily new” cortical indentations24,25. The sulcal organization of PMC has been under-documented, even in the most recent neuroanatomical treatises (e.g.,51,52). Nevertheless, PMC is critically important in hominoids as it contains regions implicated in the default mode and cognitive control networks49,53,54,55,56,57 with complex structural and functional connections48,49,55,58. PMC is also implicated in many complex cognitive abilities49,54,59,60,61,62 and is particularly susceptible to neurodegenerative disease60. Thus, quantifying the similarities and differences in the PMC sulcal patterning between chimpanzees and humans will not only shed light on the comparative neuroanatomy of PMC between species, but also provide understanding regarding structural-functional relationships between species with potential cognitive insights25. While it is known that the larger (primary) sulci within PMC are present in chimpanzees63,64,65 and the inframarginal sulcus—a newly uncovered smaller PMC sulcus—is variably present in chimpanzees24, the phylogenetic emergence of a majority of recently clarified PMC sulci24 has yet to be compared between chimpanzees and humans. Therefore, in the present study, we comprehensively examined the PMC sulcal patterning between humans and chimpanzees using cortical surface reconstructions as in our prior work19,24,43. Our analyses were guided by three main questions. First, does the amount of PMC buried in sulci differ between humans and chimpanzees? Second, do the incidence rates of PMC sulci differ between species? Third, do the primary morphological features of these structures (i.e., depth and surface area) differ between species? Here, we uncovered four new sulci, and quantitatively identified species differences in incidence rates, depth, and surface area. Interestingly, some PMC sulci are more common in humans and others, in chimpanzees. Further, we found that the prominent and consistent marginal ramus of the cingulate sulcus differs significantly between species.

โจทย์ ปรนัย
How many ul of EMPA or SOTA significantly improved movement distance?

In particular, 1 and 5 μM EMPA or SOTA signi cantly improved the movement distance, whereas 0.2 and 25 μM EMPA or SOTA did not (Figure 2B).

Diabetes mellitus (DM) and heart failure (HF) are frequently encountered afflictions that are linked by a common pathophysiologic background. According to landmark studies, those conditions frequently coexist, and this interaction represents a poor prognostic indicator. Based on mechanistic studies, HF can be propagated by multiple pathophysiologic pathways, such as inflammation, oxidative stress, endothelial dysfunction, fibrosis, cardiac autonomic neuropathy, and alterations in substrate utilization. In this regard, DM may augment myocardial inflammation, fibrosis, autonomic dysfunction, and lipotoxicity. As the interaction between DM and HF appears critical, the new cornerstone in DM and HF treatment, sodium-glucose cotransporter-2 inhibitors (SGLT2i), may be able to revert the pathophysiology of those conditions and lead to beneficial HF outcomes. In this review, we aim to highlight the deleterious pathophysiologic interaction between DM and HF, as well as demonstrate the beneficial role of SGLT2i in this field. The sodium-glucose cotransporter 2 (SGLT2) inhibitor empagliflozin (EMPA) and dual SGLT1/2 inhibitor sotagliflozin (SOTA) are emerging as heart failure (HF) medications in addition to having glucose-lowering effects in diabetes mellitus (DM). However, the precise mechanism underlying this cardioprotective effect has not yet been elucidated. Here, we evaluated the effects of EMPA and SOTA in a zebrafish model of DM combined with HF with reduced ejection fraction (DM-HFrEF). To compare the effects of the two drugs, survival, locomotion, and myocardial contractile function were evaluated. The structural binding and modulating effects of the two medications on sodium-hydrogen exchanger 1 (NHE1) were evaluated in silico and in vitro. DM-HFrEF zebrafish showed impaired cardiac contractility and decreased locomotion and survival, all of which were improved by 0.2–5 μM EMPA or SOTA treatment. However, the 25 μM SOTA treatment group had worse survival rates and less locomotion preservation than the EMPA treatment group at the same concentration, and pericardial edema and an uninflated swim bladder were observed. SOTA, EMPA and cariporide (CARI) showed similar structural binding affinities to NHE1 in a molecular docking analysis and drug response affinity target stability assay. In addition, EMPA, SOTA, and CARI effectively reduced intracellular Na+ and Ca2+ changes through the inhibition of NHE1 activity. These findings suggest that both EMPA and SOTA exert cardioprotective effects in the DM-HFrEF zebrafish model by inhibiting NHE1 activity. In addition, despite the similar cardioprotective effects of the two drugs, SOTA may be less effective than EMPA at high concentrations. The prevalence of diabetes mellitus (DM) is increasing rapidly worldwide. The number of people with DM worldwide is over 425 million and is expected to reach 700 million by 20451. DM is strongly associated with cardiovascular disease (CVD). Among CV complications, heart failure (HF) increases significantly in DM patients compared with non-DM patients2,3,4. Worse still, DM is associated with an increased risk of overall mortality in HF5. Although DM is a crucial risk factor for HF, the effectiveness of glycemic control in preventing or managing HF has not yet been proven. Some blood-glucose-lowering drugs, such as insulin, thiazolidinedione (TZD), and dipeptidyl peptidase-4 (DPP-4) inhibitors, increase the risk of hospitalization for HF6. Therefore, the US Food and Drug Administration (FDA) requires cardiovascular outcome trials (CVOTs) for all candidate DM drugs7. Surprisingly, significant cardioprotective effects were demonstrated in two major trials of sodium-glucose cotransporter (SGLT) 2 inhibitors, empagliflozin (EMPA) and dapagliflozin8,9. In addition, sotagliflozin (SOTA), the first reported dual SGLT1/2 inhibitor, significantly reduced the risk of HF10. SGLTs exist in two major isoforms: SGLT1 and SGLT211. SGLT2 is strongly expressed in the renal proximal tubule and plays a crucial role in glucose reabsorption11,12. Inhibition of SGLT2 effectively reduces blood glucose by decreasing glucose reabsorption in the renal proximal tubule and increasing urinary glucose excretion. SGLT1 is mainly expressed in the small intestine, contributing to glucose uptake13. Dual SGLT1/2 inhibitors provide a practical hypoglycemic effect by reducing glucose absorption in the small intestine and glucose reabsorption from the proximal renal tubule through SGLT1 and SGLT2 inhibition, respectively14. Despite the significant cardioprotective effects of these inhibitors, it has not yet been determined whether SGLT2 inhibitors or dual SGLT1/2 inhibitors provide more effective cardiovascular protection. Several recent studies have focused on the sodium-hydrogen exchanger 1 (NHE1) in the myocardium as an off-target ligand of SGLT2 inhibitors15,16,17. NHE1 is a transporter that exchanges H+ and Na+ and maintains intracellular pH homeostasis. Upregulation of NHE1 is found in the ventricular tissue of patients with HF18, and experimental HF models showed that selective inhibition of NHE1 improves cardiac function by suppressing fibrosis and hypertrophy19. However, it has not yet been confirmed whether SOTA can target NHE1 as other SGLT2 inhibitors do. We have developed a zebrafish DM combined with HF with reduced ejection fraction (DM-HFrEF) model20. Zebrafish have the benefits of high fertility, cost-effectiveness, and physiological similarity to humans21. In particular, pancreatic β-cells and the heart are structurally and genetically similar to those of humans. Zebrafish larvae have transparent bodies; therefore, blood flow and cardiac contraction can be directly observed under a microscope. Moreover, zebrafish larvae are 3 to 5 mm in length and are suited for arraying into 96- and even 384-well plates, which are suitable for mass screening of survival after drug treatment. Here, we evaluated the effect of EMPA and SOTA in the DM-HFrEF zebrafish model and the role of NHE1 inhibition in the action of the two drugs.